The Founder (2016) Film İncelemesi

The Founder Film İncelemesi

McDonald’s. Küreselleşmenin, ABD hegemonyasının, hızlı tüketim çılgınlığının, kapitalizmin sembollerinden bir tanesi. Kimilerine göre dar vakitlerde hayat kurtarıcı bir restoran zinciri, kimilerine göre ABD kapitalizminin ve yayılmacılığının baş aktörlerinden bir tanesi. Kapitalizm, sosyalizm ve yozlaşan tüketim alışkanlıkları sohbetlerinin vazgeçilmezlerinden olan dev Amerikan firması, son dönemde kurucusu Ray Kroc‘un hayatını anlatan bir film ile gündemde. The Founder, bizlere McDonald’sın ve kurucusu Ray Kroc’un yaşam öyküsünü anlatmaya çalışıyor.

Başrollerinde (aslında sadece başrolde demek daha doğru sanırım) Michael Keaton, Nick Offerman ve John Carroll Lynch‘i izlediğimiz film, restoranlara milkshake makinesi satmakla uğraşan Ray Kroc’un, müşterilerinden McDonald biraderler tarafından işletilen hamburger restoranının işleyişine hayran kalmasını, bayiliğini almasını ve daha sonra zinciri ele geçirmesini anlatıyor. Bu esnada Ray Kroc’un özel yaşamından kesitlere de tanık oluyoruz.

Film bir yandan McDonalds’ın hikayesini anlatırken, diğer yandan da Ray Kroc’un inişli çıkışlı özel yaşamını, McDonald biraderlerin pasifliğini ve Amerikan iş yaşamında başarıya ulaşmanın acımasızlıktan geçtiğini anlatıyor. Ray Kroc, çalışkan, disiplinli ve tuttuğunu kopartan, İkinci Dünya Savaşı sonrasındaki Amerikan yükselişinin adeta bir örneği diyebileceğimiz bir işadamı. İkinci Dünya Savaşı sonranan, Amerikan ekonomisinin adeta rüya gibi bir büyüme ve kalkınma hamlesi yaşadığı bu yıllarda, Ray Kroc Amerikan girişimciliğinin en güzel örneğini veriyor. Gözü pek, ağzı laf yapan, büyüme ve yayılma odaklı, çalışkan bir iş adamı Ray Kroc. McDonald biraderler de titiz ve çalışkan olmalarına rağmen, Kroc kadar gözü pek ve yayılmacı olamadıklarından kaybediyorlar. Ayrıca masumlar, saflar. ABD iş dünyasında kendilerine yer olmadığını ancak kaybettiklerinde anlıyorlar.

Filmin yarı-belgesel tadında çekildiği söylenebilir. McDonald’s-Kroc hikayesinden arta kalan dönemlerde, dönem Amerikasının kostümleri, tüketim alışkanlıkları, arabaları, evleri başarı ile canlandırılmış. Teknik açıdan filmin fazla üzerinde uğraşmayı gerektirecek bir tarafı yok kanımca. Oyunculuklar bazında ise, Amerika’da daha ziyade komedi işleri tanınan Nick Offerman’ı bir burger restaurantının müdürü olarak görmek şaşırtıcı geldi bana. Carroll Lynch her zamanki gibi harika bir karakter oyunculuğu çıkarıyor. Michael Keaton, yaşının getirdiği olgunlukla son dönemlerde iyi işler çıkarıyor. Birdman’de ki performansın ardından burada da hiç fena iş çıkarmadığı söylenebilir. Filmin başındaki satış sekansındaki ufak tiradı da, genç satışçılara bir örnek olarak dinletilebilir.

The Founder Poster

Film Kroc’un iş yaşamındaki acımasızlığına, çıkarcılığına güzel örnekler veriyor. McDonald biraderlere attığı kazıklar, franchisee’lerinden birinin karısını elinden alması ve kendi karısını terk etmesi gibi yaşamsal olayları atlamadan anlatıyor. Ayrıca McDonalds’ı zengin yapan emlak fikrinin sahibi olan Harry Sonneborn‘u bir süre sonra şirketten kovmasını da, filmin sonunda da olsa anlatıyor. Dolayısıyla Ray Kroc karakteri hakkında, sıradan izleyici yeterince bilgi sahibi oluyor. Filmin, iktisat ve işletme gibi alanlarda okuyan gençler, iktisat tarihçileri ve popüler kültür takipçileri için güzel bir seyirlik olduğunu düşünüyorum. Kroc’un özel yaşamını biraz özet geçmesi ve McDonald biraderler ile yaşanan hukuki sorunların etraflıca anlatılmaması belki eksi hanesine yazılabilir. Bir de eski McDonalds’ restoranlarının canlandırılmasında sanırım yer yer CGI’dan ya da basit stüdyo ortamlarından yararlanılmış. Zaman zaman bazı kareler sırıtıyor. Bunları dışında akıp giden bir seyirlik The Founder. Benim notum 8/10.

Not: McDonald’s hakkında daha detaylı bilgi isteyenler John F. Love‘un “McDonald’s: Behind The Arches” isimli kitabını gözden geçirebilirler. Kitabın Türkçe versiyonu da mevcut ancak sanırım baskısı yok. Belki üniversite kütüphanelerinde bulunabilir.

IMDB Sayfası

Bunlar da hoşunuza gidebilir...

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir